اشتباهات رایج در آبیاری مزارع و باغهاآبیاری یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر رشد و عملکرد گیاه است. کمبود آب میتواند باعث کاهش رشد و عملکرد شود، اما آبیاری بیش از اندازه نیز به همان اندازه مشکلساز است.هدف از آبیاری اصولی این نیست که خاک همیشه خیس باشد؛ بلکه باید آب مورد نیاز گیاه در زمان مناسب و به مقدار مناسب تأمین شود.۱. آبیاری بیش از نیاز گیاهیکی از رایجترین اشتباهات، آبیاری بیش از اندازه است. رطوبت زیاد در ناحیه ریشه میتواند اکسیژن خاک را کاهش داده و شرایط مناسبی برای آسیب ریشه و برخی بیماریها ایجاد کند.در خاکهای سنگین و دارای زهکشی ضعیف، این مشکل اهمیت بیشتری دارد.۲. آبیاری نامنظمفاصلههای طولانی بین آبیاری و سپس آبیاری سنگین میتواند باعث نوسان شدید رطوبت خاک شود.این وضعیت بهخصوص در مراحل حساس رشد، گلدهی و تشکیل میوه میتواند روی عملکرد محصول تأثیر منفی بگذارد.۳. توجه نکردن به نوع خاکنیاز آبی یک زمین شنی با زمین رسی یکسان نیست.خاکهای شنی معمولاً آب را سریعتر عبور میدهند و ممکن است به دفعات آبیاری بیشتری نیاز داشته باشند، در حالی که خاکهای سنگین آب را مدت بیشتری نگه میدارند اما خطر ماندابی شدن در آنها بیشتر است.بنابراین برنامه آبیاری باید با ویژگیهای خاک هماهنگ باشد.۴. آبیاری بر اساس یک برنامه ثابتشرایط آبوهوایی، دمای هوا، مرحله رشد گیاه، نوع خاک و روش آبیاری همگی روی نیاز آبی تأثیر دارند.به همین دلیل، آبیاری صرفاً بر اساس یک برنامه ثابت تقویمی میتواند باعث مصرف بیش از حد یا کمبود آب شود.۵. نادیده گرفتن کیفیت آبفقط مقدار آب اهمیت ندارد؛ کیفیت آب آبیاری نیز بسیار مهم است.شوری، سدیم و برخی ویژگیهای شیمیایی آب میتوانند در بلندمدت روی خاک و رشد گیاه اثر بگذارند.۶. توجه نکردن به زهکشیاگر آب اضافی از محدوده ریشه خارج نشود، مشکلاتی مانند کمبود اکسیژن ریشه، تجمع نمک و افزایش خطر بیماریهای ریشهای ممکن است ایجاد شود.بنابراین بررسی زهکشی زمین باید بخشی از مدیریت آبیاری باشد.چگونه آبیاری را اصولیتر کنیم؟برای مدیریت بهتر آبیاری میتوان موارد زیر را در نظر گرفت:– بررسی رطوبت خاک پیش از آبیاری– توجه به مرحله رشد گیاه– شناخت بافت و ظرفیت نگهداری آب خاک– بررسی شرایط آبوهوایی– کنترل کیفیت آب آبیاری– بررسی عملکرد سیستم آبیاری– جلوگیری از ایجاد رواناب و هدررفت آب– توجه به وضعیت زهکشیجمعبندیآبیاری صحیح یعنی ایجاد تعادل بین نیاز گیاه، ظرفیت خاک و میزان آب موجود.نه کمآبی و نه پرآبی؛ آبیاری دقیق و مدیریتشده، یکی از پایههای اصلی تولید اقتصادی و پایدار در کشاورزی است.
